Pakietem mobilności określa się w skrócie regulacje, które wprowadzają zmiany w przepisach odnoszących się między innymi do czasu jazdy i odpoczynków kierowców, sposobu delegowania kierowców, sprawiedliwej konkurencji (równy dostęp do rynku państw Wspólnoty Unii Europejskiej) oraz tachografów.
Założeniem tych ustaleń jest również poprawa warunków płacy kierowców. Głównie chodzi o te kraje, w których płaca minimalna jest niska. Lipiec 2020 roku to moment ogłoszenia Pakietu mobilności przez Parlament Europejski. Częściowo przepisy zaczęły obowiązywać już od sierpnia 2020 roku. Pakiet wprowadza zmiany odnoszące się do branży transportowej w aktualnie obowiązujących rozporządzeniach, m.in. 561/2006 oraz 165/2014.
W Polsce zmiany te wprowadziła ustawa z dnia 26 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw.
Celem ustawy jest transpozycja do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1057 z 15 lipca 2020 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące delegowania kierowców w sektorze transportu drogowego oraz zmieniającej dyrektywę 2006/22/WE w odniesieniu do wymogów w zakresie egzekwowania przepisów.
Celem dyrektywy jest zapewnienie równowagi między poprawą warunków socjalnych i warunków pracy kierowców, a zwiększeniem swobody świadczenia usług transportu drogowego w oparciu o uczciwą konkurencję między krajowymi i zagranicznymi przewoźnikami, co w konsekwencji powinno przyczynić się do usprawnienia funkcjonowania rynku transportu drogowego w Unii Europejskiej.
🧪 Jakie zmiany wprowadzono w ustawie o transporcie drogowym?
Przewidziano, że przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w krajowym transporcie drogowym rzeczy, w przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje wyłącznie krajowy transport drogowy rzeczy, w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, a także o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 tony w transporcie drogowym rzeczy.
Zmodyfikowano definicję bazy eksploatacyjnej. Będzie to miejsce przystosowane do prowadzenia działalności transportowej w sposób zorganizowany i ciągły, w skład którego wchodzi co najmniej jeden z następujących elementów: miejsce postojowe dla pojazdów wykorzystywanych w transporcie drogowym, miejsce załadunku, rozładunku lub łączenia ładunków, miejsce konserwacji lub naprawy pojazdów; przez bazę eksploatacyjną należy rozumieć także centrum operacyjne pracodawcy.
Rozszerzono katalog przestępstw w zakresie spełnienia wymogu dobrej reputacji przedsiębiorcy, o przestępstwa z dziedziny prawa podatkowego. Jednocześnie do katalogu przestępstw wykluczających możliwość podjęcia działalności transportowej dodano niektóre przepisy dotyczące handlu narkotykami.
Rozporządzenie (WE) nr 2020/1055 wprowadziło obowiązek uzyskania dokumentu potwierdzającego spełnienie warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego i rynku dla przedsiębiorców wykorzystujących w swojej działalności przewozowej pojazdy, które są przeznaczone wyłącznie do przewozu rzeczy i których dopuszczalna masa całkowita przekracza 2,5 tony, ale nie przekracza 3,5 tony. W ustawie przewidziano, że takie uprawnienie będzie wydawał starosta właściwy dla siedziby przedsiębiorcy określonej w rejestrze przedsiębiorców w KRS, a w przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi – adresu stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej określonego w CEIDG.
Po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkładać ma do organu udzielającego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oświadczenie o liczbie osób zatrudnionych na dzień 31 grudnia poprzedniego roku oraz informację o średniej arytmetycznej liczbie wszystkich kierowców wykonujących operacje transportowe dla przedsiębiorcy.
Do środków rehabilitacyjnych umożliwiających odzyskanie przez przedsiębiorcę dobrej reputacji dodano zatarcie skazania za przestępstwa w określonych dziedzinach (art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1071/2009), popełnione w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz zatarcie skazania za przestępstwa w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, popełnione poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Określono procedurę przywrócenia zarządzającemu transportem dobrej reputacji poprzez odbycie szkolenia lub zdanie egzaminu. Egzamin w celu odzyskania przez zarządzającego transportem dobrej reputacji będzie tożsamy z egzaminem na certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie drogowym. Szkolenie będzie prowadził ośrodek przeprowadzający szkolenia na kwalifikacje kierowców zawodowych.
Przewidziano, że w przypadku popełnienia bardzo poważnego naruszenia dotyczącego świadectwa kierowcy w tym samym roku kalendarzowym, określonego w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, właściwy organ cofa, w drodze decyzji administracyjnej, jeden wypis z licencji wspólnotowej na okres 6 miesięcy i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowców przez okres 30 dni. Analogicznej zmiany dokonano w art. 32f ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Korekty takie mają na celu złagodzenie obecnie obowiązujących przepisów.
Przewidziano rozszerzenie kompetencji kontrolnych Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie możliwości żądania i badania dokumentów dotyczących głównej działalności przedsiębiorcy.
Podczas kontroli drogowej kierowca będzie mógł kontaktować się z siedzibą przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonuje przewóz, jego zarządzającym transportem lub inną osobą lub podmiotem, aby przed zakończeniem kontroli drogowej przedstawić wszelkie dowody, których obecności nie stwierdzono w pojeździe.
W załącznikach do ustawy wprowadzono zmiany, które sprowadzają się do uzupełnienia wykazu kar za naruszenia warunków wykonywania przewozu drogowego o nowe pozycje wynikające z przepisów unijnych zawartych w Pakiecie Mobilności I.
📅 Jakie zamiany w czasie pracy kierowców?
- zmieniono definicję podróży służbowej w ten sposób, aby za taką podróż było uznawane tylko zadanie służbowe wykonywane w ramach krajowych przewozów drogowych;
- doprecyzowano, że w przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin między dwoma kolejnymi okresami dziennego odpoczynku albo dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku;
- kierowcy wykonującemu krajowe przewozy drogowe w podróży służbowej przysługiwać mają należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w przepisach Kodeksu pracy.
Zmiany wprowadzone w ustawie o tachografach polegają na dodaniu do wykazu danych zawartych we wniosku o kartę do tachografu, oprócz numeru rachunku bankowego, także numeru rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowej. Umożliwi to podmiotowi wydającemu karty do tachografów zwrot na ten rachunek wniesionej przez wnioskodawcę opłaty (pomniejszonej o opłatę za rozpatrzenie wniosku) w przypadku odmownie załatwionego wniosku z powodów leżących po stronie wnioskodawcy.
📚 Harmonogram zmian
Lipiec 2020 r. to czas ogłoszenia „Pakietu mobilności”. W sierpniu 2020 r. zaczęły obowiązywać pierwsze regulacje takie jak np.:
- Wymagany powrót kierowcy do swojego miejsca zamieszkania lub miejsca siedziby firmy, nie rzadziej, niż co 4 tygodnie.
- Zakaz odbywania regularnych 45h odpoczynków tygodniowych w kabinie pojazdu.
- Możliwość odbycia dwóch skróconych odpoczynków tygodniowych pod rząd (transport międzynarodowy), jednak jest to obarczone dodatkowymi warunkami.
- Możliwość przedłużenia czasu jazdy o maksymalnie 1 lub 2 godziny przy powrocie do bazy lub do domu, pojawia się jednak konieczność udokumentowania odstępstwa (wydłużenia) na wydruku z tachografu lub na wykresówce.
- Transformacja zasad przerw w załodze (kierowca pozostający w gotowości na fotelu pasażera może zaliczyć ten czas jako przerwę, pod warunkiem, że nie będzie pomagał kierowcy prowadzącemu pojazd).
- Pojawił się obowiązek oznaczania symboli państw na wykresówkach, pojawił się również obowiązek rejestracji powrotów.
- Pojawiła się opcja przerwania odpoczynku tygodniowego regularnego lub skróconego na promie lub kolei, jednak w przypadku odpoczynku regularnego trwającego 45 godzin muszą zostać spełnione określone warunki:
- podróż kierowcy na promie musi trwać co najmniej 8 godzin;
- kierowca musi mieć dostęp do kuszetki.
Luty 2022
Wszyscy kierowcy na terenie UE będą musieli otrzymywać pełne wynagrodzenie minimalne. Wynagrodzenie to powinno być odpowiednie dla kraju, w którym kierowca będzie realizował pracę (obejmuje to też przewóz kabotażowy). Kierowca na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy państwa członkowskiego wprowadza symbol państwa, do którego wjechał. Postój taki powinien nastąpić w najbliższym możliwym miejscu postoju na granicy lub po jej przekroczeniu. Wyrównanie do pensji minimalnej nie będzie obowiązywało w przypadku tranzytu oraz transportu bilateralnego (dwóch dodatkowych operacji, załadunku i rozładunku).
Równie ważna zmiana w transporcie drogowym to fakt, że raz na osiem tygodni będzie obowiązywał nakaz zjeżdżania ciężarówki do kraju zarejestrowania. Generalnie pojazd, który wykonuje transport międzynarodowy będzie musiał powracać do bazy eksploatacyjnej nie później niż 8 tygodni od momentu jej opuszczenia.
Pakiet Mobilności obejmuje również regulacje dotyczące przewozów kabotażowych. Pomimo utrzymania trzech operacji kabotażowych na terenie danego kraju, to po ich wykonaniu przez cztery dni będą wstrzymane kolejne operacje kabotażowe. Przewozy kombinowane będą mogły zostać objęte zasadami kabotażu (warunkiem będzie odbycie trasy w jednym państwie UE).
Niestosowanie się do nowych przepisów dotyczących m.in: delegowania ma zostać ukarane nie tylko karą pieniężną ale również utratą dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.
Prawdopodobne zmiany obejmą udostępnianie certyfikatu kompetencji zawodowych (zarządzających transportem w przedsiębiorstwach transportowych). Brak jeszcze faktycznych zmian. Na razie wiadomo, że dotyczyć one będą głównie zasad wyznaczania osób zarządzających transportem. Powstaje w związku z tym pytanie co dalej z odpłatnym użyczaniem certyfikatu kompetencji zawodowych.
Czerwiec 2022
Kolejne zmiany obejmą przewoźników posiadających pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej od 2,5 tony do 3,5 tony, które wykorzystywane są do transportu międzynarodowego. Posiadanie licencji na przewóz drogowy będzie wymagane już dla pojazdów od 2,5 tony DMC. Oznacza to, że zmiana ta nie będzie dotyczyć przewoźników wykonujących transport krajowy rzeczy oraz osób, a także międzynarodowych przewozów na potrzeby własne.
Ci właśnie przewoźnicy, wykonujący międzynarodowy transport drogowy rzeczy pojazdami do 3,5 tony będą musieli posiadać certyfikat kompetencji zawodowych. Certyfikat, który w zasadzie wymagany był jedynie od przewoźników posiadających pojazdy samochodowe powyżej 3,5 tony DMC i posiadających zezwolenie na wykonywania zawodu przewoźnika drogowego oraz licencję międzynarodową.
Uzyskanie certyfikatu wymaga zdania stosownego egzaminu. Naturalnie istnieje możliwość zwolnienia z egzaminu – w takim przypadku istotne jest wykazanie, że przed 20 sierpnia 2020 r nieprzerwanie przez 10 lat osoby zarządzały przedsiębiorstwem z pojazdami do 3,5 tony DMC.
W związku z tym przewoźnicy, którzy podlegają pod Pakiet Mobilności będą zobowiązani do posiadania:
- spełnienia dobrej reputacji
- siedziby firmy
- zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego
- gwarancji finansowej tj.1800 Euro na pierwszy pojazd i 900 Euro na każdy kolejny
Gotowy na nową drogę?
Zapisz się na kurs już teraz i zrób pierwszy krok ku niezależności!
Nasze oddziały:
Bemowo ul. Gustawa Morcinka 32a 01-496 Warszawa sprawdź dojazd
Centrum ul. Nowowiejska 6 lok. 28 00-649 Warszawa sprawdź dojazd
Gocław ul. Bora-Komorowskiego 21 lok 312 03-982 Warszawa sprawdź dojazd
Targówek ul. Trocka 10a 03-563 Warszawa sprawdź dojazd
Ursynów Pasaż Ursynowski 1 02-784 Warszawa sprawdź dojazd