Czy można przewozić dziecko na przednim siedzeniu tyłem do kierunku jazdy? Przepisy, fotelik i poduszka powietrzna

Tak. Polskie przepisy dopuszczają przewożenie dziecka w foteliku tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu samochodu. Jest jednak jeden bardzo ważny warunek: jeśli samochód ma poduszkę powietrzną pasażera, podczas przewożenia dziecka tyłem do kierunku jazdy poduszka ta musi być wyłączona.

Co znajdziesz w tym artykule?

To temat, który warto znać nie tylko przed dłuższą podróżą. Zasady dotyczą również krótkiego przejazdu samochodem – na przykład do przedszkola, lekarza czy sklepu. W artykule wyjaśniamy:

• czy dziecko może jechać z przodu samochodu,
• kiedy można zamontować fotelik tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu,
• dlaczego aktywna poduszka pasażera stanowi problem,
• jakie błędy najczęściej popełniają rodzice.

Czy dziecko może jechać na przednim siedzeniu tyłem do kierunku jazdy?

Tak. Nie ma w polskich przepisach generalnego zakazu przewożenia dziecka na przednim siedzeniu. Kluczowe znaczenie ma natomiast sposób przewożenia dziecka oraz jego wzrost. W przypadku dziecka mającego mniej niż 150 cm wzrostu ustawa przewiduje obowiązek stosowania fotelika bezpieczeństwa dla dziecka albo innego urządzenia przytrzymującego dla dzieci, z określonymi wyjątkami. Urządzenie musi być odpowiednie do masy i wzrostu dziecka oraz spełniać wymagania techniczne określone w przepisach. Samo umieszczenie dziecka w foteliku nie kończy jednak tematu. Bardzo ważny jest kierunek jego ustawienia. Jeżeli fotelik jest ustawiony tyłem do kierunku jazdy i znajduje się na przednim siedzeniu, trzeba sprawdzić poduszkę powietrzną pasażera.

Najważniejsza zasada: poduszka powietrzna pasażera

To właśnie poduszka powietrzna jest elementem, o którym rodzice najczęściej zapominają. Przepisy mówią wprost, że kierującemu zabrania się przewożenia dziecka siedzącego tyłem do kierunku jazdy w foteliku lub innym urządzeniu przytrzymującym na przednim siedzeniu pojazdu, jeżeli poduszka powietrzna pasażera jest aktywna. Dlaczego? Poduszka powietrzna została zaprojektowana przede wszystkim z myślą o osobie siedzącej w odpowiedniej pozycji względem deski rozdzielczej. W przypadku fotelika ustawionego tyłem do kierunku jazdy jego skorupa znajduje się bardzo blisko miejsca, z którego podczas kolizji rozwija się poduszka. Dlatego rozwiązanie, które w przypadku dorosłego pasażera ma ograniczać skutki zderzenia, może stworzyć poważne zagrożenie dla dziecka znajdującego się w foteliku ustawionym tyłem do kierunku jazdy. Jeżeli chcemy przewozić dziecko w takiej konfiguracji, poduszkę pasażera trzeba wyłączyć – o ile samochód i jego instrukcja przewidują taką możliwość. Policja również przypomina, że przy przewożeniu dziecka tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu poduszka pasażera nie może być aktywna.

Czy wystarczy wyłączyć poduszkę i zamontować fotelik?

Nie zawsze warto zatrzymywać się na samym „wyłączeniu poduszki”. To ważne, ponieważ przepisy wymagają, aby fotelik lub inne urządzenie przytrzymujące było instalowane zgodnie z zaleceniami producenta. Nie warto więc kierować się wyłącznie zasadą: „mam fotelik, więc mogę go zamontować wszędzie”. Przed zamontowaniem fotelika trzeba sprawdzić przede wszystkim:

• czy producent fotelika dopuszcza jego montaż na przednim siedzeniu
• czy samochód dopuszcza taki sposób montażu
• czy fotelik jest przeznaczony do konkretnego sposobu instalacji
• czy zastosowanie systemu ISOFIX jest możliwe i zgodne z instrukcją
• czy pas bezpieczeństwa można prawidłowo poprowadzić
• czy przednie siedzenie można ustawić w wymaganej pozycji
• czy poduszka pasażera została faktycznie wyłączona

Co mówią przepisy o przewożeniu dzieci?

Obowiązujące przepisy nie opierają już podstawowej zasady przewożenia dziecka wyłącznie na jego wieku. Istotny jest przede wszystkim wzrost dziecka. Art. 39 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym przewiduje, że w określonych pojazdach dziecko mające mniej niż 150 cm wzrostu powinno być przewożone w foteliku bezpieczeństwa lub innym urządzeniu przytrzymującym, odpowiednim do jego masy i wzrostu. To ważne, ponieważ można jeszcze spotkać się z przekonaniem, że „do 12. roku życia każde dziecko musi jeździć w foteliku”. Takie uproszczenie nie odpowiada obecnym zasadom. Najważniejsze kryterium to wzrost: poniżej 150 cm → co do zasady fotelik lub inne urządzenie przytrzymujące.

Czy dziecko poniżej 150 cm może jechać na przednim siedzeniu?

Tak, ale sposób przewożenia dziecka ma znaczenie. Art. 45 ust. 2 pkt 6 zabrania przewożenia na przednim siedzeniu dziecka mającego mniej niż 150 cm wzrostu poza fotelikiem bezpieczeństwa lub innym urządzeniem przytrzymującym dla dzieci. Czyli dziecko poniżej 150 cm nie może po prostu usiąść z przodu na siedzeniu pasażera i zostać przypięte zwykłym pasem bezpieczeństwa. To jedna z ważniejszych różnic między przednim a tylnym siedzeniem.

Czy przednie siedzenie jest bezpieczne dla małego dziecka?

Tutaj trzeba rozdzielić dwie kwestie: legalność i bezpieczeństwo. To, że określony sposób przewożenia dziecka jest prawnie dopuszczalny, nie oznacza automatycznie, że jest najlepszym rozwiązaniem w każdej sytuacji. Rodzice często wybierają przednie siedzenie, ponieważ chcą mieć dziecko cały czas pod kontrolą. Dotyczy to szczególnie niemowląt, które mogą płakać, zasypiać albo potrzebować pomocy podczas podróży. Z punktu widzenia bezpieczeństwa bardzo istotne pozostaje jednak prawidłowe używanie fotelika, jego właściwe dopasowanie i montaż. Jeżeli rodzic decyduje się na przednie siedzenie, powinien przede wszystkim dokładnie sprawdzić instrukcję samochodu oraz instrukcję fotelika.

Dlaczego fotelik tyłem do kierunku jazdy jest tak ważny?

Ustawienie dziecka tyłem do kierunku jazdy jest rozwiązaniem stosowanym przede wszystkim po to, aby podczas zderzenia siły działające na głowę, szyję i tułów dziecka były rozłożone na większej powierzchni fotelika. Ma to szczególne znaczenie w przypadku niemowląt i małych dzieci. Policja zwraca uwagę, że fotelik powinien być dobrany do masy i wzrostu dziecka, a jego montaż powinien odpowiadać wymaganiom producenta urządzenia i pojazdu. Dlatego przy wyborze fotelika nie warto patrzeć wyłącznie na to, czy można go szybko zamontować albo czy dziecko ma w nim dużo miejsca. Znaczenie ma przede wszystkim:

• odpowiedni zakres wzrostu i masy,
• prawidłowe dopasowanie fotelika do dziecka,
• zgodność fotelika z samochodem,
• prawidłowy montaż,
• właściwe zapięcie dziecka,
• przestrzeganie instrukcji producenta.

Jak prawidłowo zamontować fotelik na przednim siedzeniu?

Nie ma jednego uniwersalnego sposobu montażu, który będzie właściwy dla każdego samochodu i każdego fotelika. Dlatego najważniejszą zasadą jest instrukcja konkretnego modelu. Jeżeli fotelik montowany jest przy użyciu samochodowego pasa bezpieczeństwa, należy poprowadzić pas dokładnie tak, jak pokazuje instrukcja. Po zamontowaniu fotelika warto sprawdzić, czy nie porusza się nadmiernie i czy wszystkie elementy są prawidłowo zapięte. Jeżeli korzystamy z ISOFIX, trzeba upewnić się, że:

• samochód posiada odpowiednie punkty mocowania,
• fotelik jest przeznaczony do takiego montażu,
• sposób montażu odpowiada instrukcji,
• wszystkie elementy mocujące zostały prawidłowo zablokowane.

Najczęstszy błąd: „Poduszka jest wyłączona, więc wszystko jest OK”

To zbyt duże uproszczenie. Wyłączenie poduszki jest koniecznym warunkiem przewożenia dziecka tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu w samochodzie wyposażonym w aktywną wcześniej poduszkę pasażera. Nie oznacza jednak, że można pominąć pozostałe zasady. Trzeba jeszcze prawidłowo zamontować fotelik i odpowiednio przypiąć dziecko. Dlatego przed rozpoczęciem jazdy dobrze jest wykonać krótką kontrolę. Kilka sekund takiej kontroli może mieć większe znaczenie niż wygoda wynikająca z szybkiego rozpoczęcia jazdy. Przed ruszeniem sprawdź:

• czy poduszka pasażera jest wyłączona,
• czy fotelik jest właściwie zamontowany,
• czy fotelik jest odpowiedni dla dziecka,
• czy dziecko jest prawidłowo zapięte,
• czy pasy nie są skręcone,
• czy zagłówek i inne elementy są ustawione zgodnie z instrukcją,
• czy nic nie znajduje się pod pasami dziecka.

Przednie czy tylne siedzenie – co wybrać?

Rodzic, który może zamontować fotelik w obu miejscach, często zastanawia się, gdzie go umieścić. Przepisy dopuszczają przewożenie dziecka z przodu przy zachowaniu określonych zasad. Nie oznacza to jednak, że rodzic powinien wybierać przednie siedzenie tylko dlatego, że dziecko będzie lepiej widoczne. Dziecko nie powinno być dla kierowcy dodatkowym źródłem rozproszenia uwagi. Jeżeli mały pasażer siedzi obok kierowcy, jego płacz, zabawki czy próby zwrócenia uwagi mogą znacznie utrudniać prowadzenie samochodu. Warto brać pod uwagę między innymi:

• rodzaj fotelika,
• możliwość prawidłowego montażu,
• wyposażenie konkretnego samochodu,
• obecność i sposób dezaktywacji poduszki pasażera,
• zalecenia producenta fotelika,
• wiek i potrzeby dziecka,
• komfort kierowcy i możliwość bezpiecznego skupienia się na prowadzeniu.

Co warto wiedzieć jako przyszły kierowca?

Przewożenie dzieci to jeden z przykładów sytuacji, w których znajomość przepisów musi iść w parze z praktycznym myśleniem. Kierowca powinien wiedzieć nie tylko, czy coś wolno, ale również jak zrobić to prawidłowo. Takie sytuacje są istotne również podczas nauki jazdy. To właśnie dlatego dobra szkoła nauki jazdy powinna uczyć nie tylko schematów potrzebnych do zdania egzaminu, ale także zasad, które kierowca wykorzysta później każdego dnia.

Podsumowanie

Czy można przewozić dziecko na przednim siedzeniu tyłem do kierunku jazdy? Tak, ale trzeba jednak pamiętać o podstawowej zasadzie: Jeśli dziecko siedzi tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu, poduszka powietrzna pasażera musi być wyłączona. Jeśli instrukcja samochodu nie przewiduje jej wyłączenia, to dziecko nie może siedzieć z przodu. Ponadto dziecko powinno być przewożone w odpowiednim foteliku lub innym urządzeniu przytrzymującym, jeżeli przepisy tego wymagają, a fotelik musi być zamontowany zgodnie z instrukcją producenta. Najważniejsze jest więc nie samo pytanie „przód czy tył?”, ale prawidłowe połączenie kilku elementów: odpowiedniego fotelika, właściwego montażu, prawidłowego przypięcia dziecka oraz właściwego ustawienia poduszki powietrznej. Dobrze przygotowany kierowca powinien znać te zasady jeszcze zanim zacznie samodzielnie przewozić dzieci.

Najczęściej zadawane pytania

źródła

• Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf • Materiały informacyjne Policji dotyczące zasad przewożenia dzieci w samochodach - https://kolo.policja.gov.pl/wl9/ruch-drogowy/przepisy/51971,Zmiana-przepisow-dotyczacych-przewozenia-dzieci.html • https://fotelik.info.pl/do-kiedy-wozic-dziecko-w-foteliku-samochodowym/